Uppskrift af gulli

nnur amma mn var tkknesk, alin upp Mala strana, gullgerargtunni einu. Hn tji mr a a vri blvu vitleysa a eim hefi aldrei tekist a ba til gull, hn tti meira a segja uppskriftina.

saurblai r fimm bkum, llum sitthvoru tungumlinu
ljsmynd af sgaunastlku
kort af Klondike
tkall
snkshfu
Staropramen af krana
knversk nd me hrsgrjnum
pkinn xlinni r

Pkanum hefur hinga til tekist a telja mr tr um a uppskriftin s gagnlaus, en eftir v sem g eldist grunar mig um a hann s s eini sem yrfti a fara pottinn, hitt s allt aukaatrii.

Indiana Frankenstein

etta byrjai allt me rninu tndu rkinni. Raiders of the Lost Ark. Fyrsta Afrikuferin min, vi hldum til Tnis og ar voru eir a taka upp atrii frga, egar arabinn leikur sr a mikilli fimi me sveri og Indy tekur upp byssuna. g fkk a horfa, a voru flestir veikir og nett pirrair, en einn reyndur feralangur sem var arna lka sagi mr, eftir a hafa hlegi sig mttlausan af v hva etta vri j kmskt allt saman, a innst inni vri hann a velta v fyrir sr hver merkingin vri. Var Indy summa allra heimsveldanna samankominn, alkominn a niurlgja rija heiminn - og alla ekkingu, reynslu og glsileika sem ar var til staar - me essu einfalda drpstki, byssunni?
Harrison hl egar g sagi honum etta skmmu sar, hann var a drekka nautskerkt te til ess a koma maganum lag - og tt hann segi stuna vissulega hreinlega hafa veri pestarslappleika sinn og tkulisins gekkst hann vi v a eitthva vri til essari kenningu kunningja mns, vi getum alltaf reynt a alagast njum sium egar vi ferumst, en egar harbakkann slr grpum vi alltaf til okkar eigin tungumls - sem fyrir okkur vesturlandaba ddi lngum pri. En etta vri sem betur fer a breytast - enda vru eir a gera bmynd um verld sem var. Og sumt r eim heimi vri vissulega sta til a sakna, en heimurinn breytist og vi erum alltaf a eltast vi landafri- og sagnfrikunnttu skunnar, sem er lngu orin relt.
En Harrison sagi mr a hann si Indiana fyrst og fremst fyrir sr sem skrsetjara, einhvern sem vill finna a sem skiptir mli heiminum og bjarga v, bjarga fegurinni fr illskunni. Enda hafi nasistarnir og kommnistarnir tt sameiginlega stru a eyileggja mestu listaverkin ef eir fengu tkifri til, til ess a vera almennileg manneskja arf a lra a skilja fegurina, og hn er flknari en tla mtti - afskrmd skrmsli og niurnddar kommnistablokkir eigi sna fegur ekki sur en fegurstu ungmeyjar og glitrandi hallir. Samt vri ekki allt fallegt, etta vri ekki svo einfalt - og allt fri etta eftir samhenginu sem vi settum hlutina . Var etta okkar blokk, okkar skrmsli? Hvaa minningar geymdu essir gru gangar, essi ljti haus? g er enn a reyna a komast a v.

Topp 5

Fimm hlutir sem g tla a gera a sem eftir er vinnar

Vera heima og njta ess. g held a heima s Granada, n ess a g s viss.

Finna stlku sem g get veri hamingjusamur me.

Vera hamingjusamur aleinn.

Ala einhvern upp, kenna einhverjum eitthva, annig a a skipti raunverulegu mli. g er ekki binn a gera upp vi mig hvort g tti a eignast brn til ess a uppfylla etta ea hugsanlega lta a bara duga a kenna annarra manna brnum.

Gera eitthva ngu merkilegt til ess a vera minnst fyrir a. etta lf snst alltaf endanum um hvernig minnisvara maur reysir sjlfum sr - og a er ekkert slmt vi a, svo lengi sem etta eru vrur sem leia ara rtta tt.

Kynnast llu flkinu sem g tek sem a til a taka sem sjlfsgu - mmmu, systkinum mnum, sumum aldagmlum vinum - upp ntt. Spyrja au spurninganna sem g hef aldrei haft rnu a spyrja au.

(lfi er of langt fyrir bara fimm atrii)

5 hlutir sem g s eftir

A hafa ekki spurt pabba minn allra eirra spurninga sem g vildi spyrja ur en hann d. Og a hafa ekki fundist g hafa gert ngu miki til ess a gera hann stoltan af mr ur en hann fr.

Fernando, Fatima, Jack London, Anna, Jose og Bill. Fyrirgefi mr, i viti lklega ll fyrir hva.

Allt flki sem g ttai mig snemma a vri frbrir karakterar - og hafi svo ekki fyrir v a kynnast almennilega. a er staur helvti me llum meilunum, smanmerunum og heimilisfngunum sem maur hafi ekki rnu a bija um.

A hafa htt ftbolta, a er eiginlega a eini draumurinn sem g sem er alveg rugglega of seint a lta rtast.

A hafa ekki kjark, egar allt kemur til alls, til ess a setja stru eftirsjna hrna. g segi ykkur fr henni endanum, en nna er g enn of ltill mr.

Fimm augnablik lfinu

egar fyrsti ktturinn minn laumai sr niur stigann ttina til mn og g ttai mig hva mamma hafi gefi mr afmlisgjf.

egar g stkk niur af brnni Mostar og grddi v fimm sgarettur, smanmer hj kratskri stelpu og 278 dnara. var stlkan a vsu jgslavnesk og brin ekki sprengd upp enn.

egar g var rtu Bombay og ttai mig v hva a er brjlislega margt flk heiminum og fannst a skyndilega ofboslega fallegt.

egar g var fastur flugvelli 3000 klmetra fjarlg mean jararfrin hans pabba var. Eftir a g hafi seti andliti hndunum hlftma kva g a hafa mna eigin athfn. g keypti rauvnsflsku, tv plastgls og upptkutki og sagi pabba allt sem hann urfti a heyra.

Augnabliki sem er of drmtt fyrir interneti.

a var fjandi hollt a gera ennan lista, sem var upphaflega til essum kokteilbar Prag, er ekki rtt a skora lesendur a herma?

Svrin hans Alfredo

g finn hvergi Alfredo, besta kokkinn Prag. Fyrir rmum tuttugu rum hefi g haft meiri hyggjur, g hefi hugsa um glagi, lti glepjast af paranoju verandi samtma, sem hafi ekki alveg tta sig hversu langt perestrojkan var raun kominn. annig a g hef ekki hyggjur, g sakna hans bara. g sakna ess a spyrja spurningarinnar sem g veit a hann mun aldrei svara, hva seturu eiginlega ssuna Alfredo? En egar g spuri var hann vanur a gefa mr svar sem kom ssunni ekkert vi en var ekki sur merkilegt. Hann sagi mr hvernig bjrinn var til, hva Kafka borai kvldmat sunnudgum, hva g tti a segja vi tkknesku stelpurnar. En aldrei sagi hann mr hva var ssunni - og g ver a viurkenna a a er lygi a hitt hafi veri jafn merkilegt. Uppskriftin a ssunni hans Alfredo er lykillinn a sjlfri hamingjunni, lfsgtunni - en lklega vissi Alfredo a mig langai a halda fram a leita.


Skldsetar Tkku

TG MasarykSvoboda. Ludvk Svoboda, forseti vorsins Prag - og aldrei eru stlkurnar fallegri en egar vorar Prag. Svoboda, frelsi, gamall hershfingi sem st undir essu hfleyga eftirnafni egar hann bjargai sjlfum sr, Dubcek og rum forsprkkum vorsins eina fr Glaginu.
etta er fyrsta lexan egar vi sgeir frum Prag-grningjann Dodda um borgina. Vi minnumst vitaskuld lka Dubcek sjlfan en erum hrifnari af Svoboda, tt hann hefi vissulega haft mislegt samviskunni. Hrifnastir erum vi af Masaryk, essum blftka sveitastrk r Mravu sem sar var heimspekiprfessor og lenti tleg fyrri heimstyrjldinni ar sem hann me rotlausum vitlum og brfaskriftum vi helstu ramenn bandamanna tti strstan tt a gerbreyta landakorti Mi-Evrpu eftir str. Og hvernig sannfri hann essa ramenn - hvaa undirbningur l ar a baki?

Aeins lfi - og skldsgur. g hef n lesi skldsgur daglega sjtu r ... g lifi bkmenntum, g gti ekki veri n eirra: r innihalda svo mikla reynslu, vlka ekkingu mannsandanum.


Masaryk lifi jafnt heimi sagna og raunheimum - og s reynsla geri honum unnt a gjrbreyta eim raunveruleika sem hann lifi . Hann var skld forsetastl eins og Havel seinna, tt hann hafi lti um eftir a skrifa. Og svo frum vi a segja Dodda fr skldunum.

Alveg glymjandi einsemd

Prag er grleit essa dagana, en a gerir veri, ekki svefninn langi sem hn var ekki enn vknu af egar g kom hinga fyrst. etta var ri 1984, a var veri a taka upp Amadeus hrna og Milos Forman hafi sni aftur til borgarinnar, hann og Mozart, tveir tndir synir - og g sem vissi mest lti , vissi ekki um essa heimsborg sem hafi leynst bak vi jrntjaldi allan ennan tma. Prag er dlti srstk a v leyti a hn er alltaf essi falda heimsborg, hn er aldrei grand, hn er intrvertaa ljskldi hpi heimsborganna - hinar eru allar a semja epk ea skldsgur mean Prag segir gamansgur daginn, syngur saknaarlj nturna og leikur sr a v a blekkja klska sjlfan ess milli. a eru allar lkur v a Smundur fri hafi haft tkkneskt bl um, hr snast flest vintrin um a hvernig eir snru skrattann - enda hefur skrattinn oft heimstt borgina, lki Habsborgara, nasista og sovskra skridreka. En fr Svejk nttrulega bara barinn - og drakk strveldin undir bori endanum me dykkri hjlp Bohumils.

Shakespeare og kisi

Vi frum lklega ekki til Parsar essari fer. annig a best a rifja upp gmul vitri stainn. Stlkan Eiffel-turninum sem hallai sr fram af handriinu, leit augun mr og kenndi mr svo allt sem g urfti a vita um Frakkland. Ktturinn Shakespeare & co. sem vakti mig hverjum morgni, snkti mjlk og kri svo hj mr mean vi lsum tvo klukkutma ur en bkabin opnai og g var til skiptis fenginn vinnu ea sendur t a kynnast borginni. g gekk til Monu Lisu og hn ni ekki sambandi vi mig en g hlt fram a ganga og Louvre-safni sndi mr allar snar gersemar, g gekk ar um marga daga og s varla nokkurn tmann smu verkin tvisvar. g hugsai um ll essi strkostlegu listaverk sem tnast innstu skmaskotum safna, llum strkostlegu bkunum sem safna ryki lagernum sem viskiptavinirnir aldrei sj anga til eim er a lokum farga, llum strkostlegu lfunum sem engin man eftir lengur. Stundum er essi verld svo alltof, alltof str. Stundum blvar maur henni fyrir einmitt a, hversu mgulegt er a n utan um hana, hversu mgulegt er a vera eitthva meira en eitt rfils smlbm, hversu miklu sem maur afrekar.


n n

a er notalegt a labba um fallegan gar, og af slku eiga Bretar ng. vantar oftast eitthva. Til ess a njta essara gara almennilega arf eitt af essu; fallega stlku til ess a halda hndina , helling af krkkum til ess a spila ftbolta me ea fjlskyldu ea vinahp me krfu fulla af nesti og einhvern frnfsan einstakling sem bst til ess a grilla. En stlkan skiptir samt alltaf mestu mli, arna sem og annars staar. Kra Annabella, hvar ertu nna og af hverju helduru ekki lengur hndina mr?


Svipmynd af Ilonu

Hn er jafn sterk og hn er tgrnn, hn gleymir oft a bora v draumarnir kalla svo htt. Hn er eilfarstdentinn sem er a fara a klra eilfina, doktorsprfi. Og hvar liggur nsti draumur? Kpur ea Tkkland, Oxford ea Kanada? Kpverski stjrnufringurinn mun dreyma me henni, enda urfum vi ll gan slurk af stjrnum me draumunum. sgeir ekkir flesta hennar gmlu krasta, hann ykist sj a a sem vantai vantar ekki lengur.
Hn er lka allra ja kvikindi, kaldastrsbarn sem ntti sr a egar mrinn fll og kva a sj heiminn. Og n togar hann hana r llum ttum. Hn var tuttugu ra egar flauelsbyltingin var, var einhver staur og tmi betri til ess a vera tuttugu ra en Prag 1989?


Mn Oxford

Hangs kaffistofum, ar var verldin svo afskaplega nlgt. Hn var enn nr vorin egar vi hittum sklasystur okkar sumarkjlum gngunum, ilmandi eins og slin sjlf. Og etta einstaka tkifri til ess a skkva sr bkur. Misgar vissulega, en egar bkin var g og stlkan nsta bori var falleg og egar hn tk tt kaffistofuspjallinu frmntunum, einmitt var lfi eins og best var kosi. Jafnvel betra en ennan stutta tma sem vi vorum hamingjusm saman, v var enn engu a tapa, vi vorum ung og allt var enn mgulegt tt okkur fynndist eins og ekkert hefi enn gerst - verldin var ll fst framtinni enn. etta var mn Oxford, tt hn vri ekki hr er lyktin eins. Lyktin af bkum, hri stlkna sem hafa sofna me bkur fanginu og teljandi draumum sem ekki hafa brosti enn.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband